Project
Met dit project willen Archiefpunt en de projectpartners zoveel mogelijk dagboeken uit de Tweede Wereldoorlog digitaal verzamelen. We doen dit door de dagboeken te digitaliseren en online beschikbaar te stellen. Samen met onze partners zorgen we ervoor dat deze waardevolle persoonlijke verhalen niet verloren gaan en door iedereen geraadpleegd kunnen worden.
Veel oorlogsdagboeken zijn momenteel nog in privébezit. Ze lopen een toenemend risico op verlies bij elke generatiewissel. Andere dagboeken zitten in een doos in de vele archieven die ons land rijk is.
In beide gevallen blijven de oorlogsdagboeken moeilijk bereikbaar voor het brede publiek dat net een grote belangstelling heeft voor de geleefde, persoonlijke geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Het project Oorlogsdagboeken wil daar verandering in brengen.
Dit project werd mogelijk dankzij een projectsubsidie van de Vlaamse Overheid, toegekend voor de periode 2024 tot 2027. Daarna wordt het project verduurzaamd binnen de werking van Archiefpunt zelf.
Partnerprojecten
MAS - Stad in oorlog
De vaste expo 'Stad in oorlog. Antwerpen, 1940-1945' toont de impact van de Tweede Wereldoorlog op Antwerpen en haar inwoners. De stad werd bijzonder zwaar getroffen: door de naziterreur, de Jodenvervolging en het militaire geweld vielen minstens 25 000 doden. Pakkende persoonlijke verhalen maken dit belangrijk deel van de geschiedenis tastbaar. Het merendeel van de biografische verhalen en objecten werd verzameld via een oproep in 2020-2021. Via 18 contactdagen in de Antwerpse districten en via digitale contacten (wegens corona) werden 315 personen bereikt die hun persoonlijk erfgoed over WOII deelden. Dat resulteerde in 70 schenkingen aan het MAS en andere erfgoedinstellingen, in 14 getuigenisinterviews, in bruiklenen en reproducties voor de expo en in de publicatie Angst en liefde. Familieherinneringen aan de Tweede Wereldoorlog in Antwerpen.
Het MAS draagt bij tot het project oorlogsdagboeken door expertise te delen en door over de oproep te communiceren. Het MAS is zelf geen bewaarinstelling voor dagboeken.
Project SHERPA
Het is 1 september 1939: donkere wolken pakken zich samen boven het Europese continent. Duitsland valt Polen binnen en twee dagen later verklaren Groot-Brittannië en Frankrijk de oorlog aan Duitsland. De Tweede Wereldoorlog is een feit. België voelt de bui al hangen en gaat eind augustus over tot de start van een gefaseerde mobilisatie. Iedere militair die zijn dienstplicht vervulde tussen 1926 en 1939, wordt onder de wapens geroepen. Het levert een indrukwekkende troepenmacht van 650 000 soldaten op. Samen vormen ze het grootste leger in de Belgische geschiedenis.
Negen maanden lang wachten ze de Duitse aanval af. Het lange wachten, de voortdurende dreiging, de manoeuvres, het delven van loopgraven, het achterlaten van het gezin, het dicht op elkaar leven - hoe ging de doorsnee Belgische soldaat hiermee om? Via het analyseren van dagboeken en persoonlijke correspondentie probeert het onderzoeksproject SHERPA (Koninklijke Militaire School) hierop een antwoord te bieden.
Voor het eerst wordt de Schemeroorlog, de periode van 1 september 1939 tot aan de Duitse inval in België op 10 mei 1940, van onderuit bestudeerd. De ervaringen van doodgewone landgenoten staan er centraal. Ongetwijfeld zijn er in uw familie ook soldaten onder de wapens geroepen. Nog dagboeken of correspondentie liggen uit die periode? Laat het weten via het rubriek ‘deel jouw oorlogsdagboek’. Zelf geen documenten bewaard? Geen nood! Volg de voortgang van het onderzoek en ga zelf met de gepubliceerde informatie op zoek naar je eigen familieleden.
Voor verdere info over het onderzoeksproject SHERPA, neem contact op met de onderzoeker via Robin.Groeseneken@mil.be.
